ایسنا: زندگی در جهان معاصر مستلزم تحمل فشارهای اجتماعی و انطباق با تغییرات سریع فناوری و روند شهرنشینی و صنعتی شدن است. فقر شدید و مزمن در بسیاری از مناطق جهان آسیب‌پذیری مردم را در برابر تغییرات بیشتر و مجموع این عوامل توانایی افراد را برای سازش با شرایط تازه زندگی كاهش داده است، بر این اساس بروز «پاسخ‌های خشونت‌آمیز» یکی از پیامدهای نابهنجار در مقابله با معضلات اجتماعی به شمار می‌رود كه از جمله این رفتارهای خشونت‌آمیز می توان به بزهکاری، انحراف‌های اخلاقی، اعتیاد، فرار از خانه و بالاخره خشونت اشاره كرد.


زمانی بود که بیماری‌های عفونی عامل عمده مرگ و میر در جوامع بشری به شمار می‌رفتند، در حالی كه بنا بر آمارهای جهانی عفونت جای خود را به خشونت سپرده است.

پدیده دردناک «خشونت علیه زنان» که در ابعاد گوناگون جسمانی، روانی، جنسی در سراسر جهان سلامت جسم و روان زنان را به خطر انداخته است و حقوق انسانی آن‌ها را مورد تجاوز قرار داده، در گسترده‌ترین نوع خود در قالب «خشونت خانگی یا خانوادگی» بروز و ظهور دارد.

بر اساس آمارهای بین‌المللی، حداقل یک نفر از هر پنج جمعیت زن دنیا در طول زندگی‌شان توسط یک یا گروهی از مردان مورد خشونت جسمی یا جنسی قرار می‌گیرند.

خشونت علیه زنان معمولا با خشونت علیه کودکان همراه است و چنان چه زن و کودک در معرض آن قرار گیرند سلامت جامعه به کلی تهدید می‌شود، این در حالیست كه با در نظر گرفتن این که اکثر افراد خشونت‌دیده خود به نوعی عامل خشونت در آینده می‌شوند، سیکل معیوب خشونت سبب خشونت بیشتر خواهد شد.

همچنین خشونت علیه زنان پدیده‌ای جهان‌شمول بوده و در تمامی کشورهای جهان وجود دارد و مرزهای فرهنگی طبقه اجتماعی، تحصیل، درآمد، قومیت و سن را در نوردیده است.

در این باره اشاره‌ای به گزارش‌های سازمان بهداشت جهانی و یونیسف خالی از لطف نیست.

در کانادا 29 نفر از هر هزار نفر زن (تعداد نمونه 12 هزار و 300 زن) گزارش کرده‌اند که از سن 16 سالگی توسط شریک زندگی کنونی یا گذشته خود مورد ضرب و شتم قرار گرفته‌اند.

همچنین طبق پیمایش سال 1996 در ایالت اوتارپرادش هند، بیش از 45 درصد از مردان ازدواج کرده به سوءاستفاده جسمی از همسرانشان اعتراف کردند.

در سال 1998 در ایالت پنجاب پاكستان 888 زن کشته شدند که از آن میان 598 نفر تحت عنوان اعاده شرف به قتل رسیدند.

جالب آنجاست كه طبق برآورد انجمن پزشکی آمریکا، سالانه دو تا چهار میلیون نفر از زنان با خشونت مواجه می‌شوند و هر زن در طول عمرش به احتمال 20 تا 30 درصد در معرض خشونت قرار می‌گیرد.

اما در مورد خشونت علیه زنان ایرانی باید گفت كه در كشورمان تحقیقات کلی در این زمینه انجام نشده و موارد موجود نیز بیشتر به صورت موردی یا مطالعات نظری و با تکیه بر آمار کشورهای خارجی بوده است، لذا آمار دقیق معتبری از فراوانی و درصد این نوع خشونت در ایران وجود ندارد.

به عنوان مثال در یک تحقیق گویا در سال 1381 تحت عنوان «همسرآزاری و عوامل موثر بر آن» که از میان زنان دارای همسر مراجعه‌کنننده به شش مرکز بهداشتی، درمانی تحت پوشش دانشگاه تهران انتخاب شده‌اند، نشان داده شد که واکنش زنان در مقابل همسرآزاری بیشتر تحمل (50 درصد)، قهر (43 درصد)، مراجعه به مراکز مشاوره (5/2درصد) و مراجع قانونی (5/6 درصد) بوده است.

خشونت، تبعیض و نداشتن سواد از مهم‌ترین موانع تحقق فرآیند توانمندسازی زنان به شمار می‌رود

در قطعنامه 25/49 مجمع جهانی بهداشت، پیشگیری و مبارزه با خشونت به عنوان یکی از اولویت‌های بهداشت همگانی پذیرفته شده و تمامی دولت‌ها به طراحی عملیاتی برای پیشگیری و مبارزه با آن فراخوانده شده‌اند.

همچنین طبق بند 9/4 کنفرانس بین‌المللی جمعیت و توسعه، همه کشورها باید برای حذف تمامی انواع استثمار و خشونت علیه زنان عملیات پیشگیرانه داشته باشند. بنابراین توسعه اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و انسانی بدون توجه جدی به سلامت و توانمندسازی زنان که نیمی از جامعه را تشکیل می‌دهند، ممکن نیست و عواملی نظیر خشونت، تبعیض، نداشتن سواد از مهم‌ترین موانع تحقق فرآیند توانمندسازی زنان به شمار می‌روند.

نبود مکان‌های امن برای اسکان موقت زنان به هنگام خشونت احتمال بروز آسیب‌های اجتماعی را افزایش می‌دهد

بر اساس اعلام كارشناسان، نبود مکان‌هایی امن برای اسکان موقت زنان به هنگام خشونت احتمال بروز آسیب‌های اجتماعی را افزایش می‌دهد، بنابراین هر چند پیشگیری و مبارزه با خشونت علیه زنان نیازمند عزم ملی است و تلاش همه بخش‌ها را می‌طلبد، اما سازمان بهزیستی با توجه به مسوولیت‌هایش كه به منظور پیشگیری از عوارض و آسیب‌های جسمی و روانی خشونت علیه زنان دارد، خانه‌هایی را برای حمایت و اسکان زنان پناه‌جو ایجاد كرده كه با ارایه خدمات تخصصی به آن‌ها درصدد بازگرداندن این زنان به محیط خانواده و برقراری آرامش در کانون خانوادهاست كه این امر در راستای توانمندسازی تمامی اعضای خانواده ضروری تشخیص داده شده، لذا طرح «اسكان موقت زنان فاقد سرپناه مناسب» را ارایه کرده كه تا در مرکز استان‌ها و دیگر شهرستان‌های کشور اجرا شود.

به نظر می‌رسد، اخذ چنین تصمیماتی در راستای حمایت اجتماعی از زنان صورت گرفته است كه این كار خود مانع بازتولید سایر آسیب‌های اجتماعی می‌شود، اما باید منتظر ماند كه چنین طرح‌هایی چه موقع جنبه عملی به خود می‌گیرد.